Czy pompa w oczku wodnym zjada więcej prądu, niż myślisz?

Jesień w ogrodzie to sprzątanie liści, przycinanie krzewów i przygotowanie roślin do zimy. To również dobry moment na przegląd tego, co w ogrodzie działa na prąd: pompy w oczku wodnym albo w studni, oświetlenia ścieżek, zasilania altany czy szklarni. Wiele z tych instalacji powstawało stopniowo, latami, często bez planu, a na koniec sezonu zostaje pytanie, czemu rachunek za prąd latem był wyższy niż się spodziewaliśmy i czy przedłużacz biegnący przez trawnik na pewno jest bezpieczny.

Odpowiedź na pierwsze pytanie daje prosty pomiar, a na drugie przegląd połączeń i osłon. Oba zadania warto wykonać, zanim ziemia zamarznie i zacznie padać śnieg.

Altana, szklarnia, oczko wodne, czyli co w ogrodzie potrzebuje prądu

Typowy przydomowy ogród ma kilka odbiorników rozrzuconych po działce. Pompa filtrująca w oczku pracuje przez cały sezon, często całą dobę. Pompa głębinowa lub hydrofor zasila podlewanie. Do tego dochodzą lampy przy ścieżkach, gniazdo w altanie do grilla elektrycznego albo kosiarki, czasem wentylator lub mata grzewcza w szklarni. Każde z tych urządzeń pracuje na zewnątrz, w wilgoci i przy zmiennej temperaturze.

Zasilanie odbiorników ogrodowych prowadzi się kablem ziemnym, w osłonie, na odpowiedniej głębokości i z taśmą ostrzegawczą nad nim, a nie przedłużaczem leżącym w trawie. Cały obwód ogrodowy musi być chroniony wyłącznikiem różnicowoprądowym o prądzie zadziałania 30 mA. W miejscu, gdzie kabel wychodzi z ziemi, czyli przy altanie, słupku oświetleniowym czy oczku, montuje się szczelną skrzynkę z gniazdem lub puszkę hermetyczną.

Ile naprawdę pobiera pompa, czyli pomiar bez rozkręcania

Moc z tabliczki znamionowej pompy to wartość nominalna. W praktyce pobór zależy od wysokości podnoszenia, zanieczyszczenia filtra i wieku urządzenia. Pompa z zapchanym wirnikiem albo zużytymi łożyskami potrafi pobierać wyraźnie więcej, a pracując całą dobę przez kilka miesięcy, generuje zauważalny koszt. Najprościej sprawdzić to pomiarem prądu w przewodzie zasilającym.

Do takiego pomiaru służy miernik cęgowy, który obejmuje pojedynczą żyłę przewodu i mierzy prąd bez przerywania obwodu. Popularnym wyborem wśród elektryków jest miernik cęgowy fluke, ale niezależnie od producenta ważne są trzy rzeczy: pomiar wartości skutecznej prawdziwej, kategoria pomiarowa odpowiednia do miejsca w instalacji i rozdzielczość pozwalająca odczytać niewielkie prądy. Cęgi zakłada się na jedną żyłę, nie na cały przewód, bo prądy w przewodzie fazowym i neutralnym się znoszą i miernik pokaże zero. Pomiar wykonuje osoba, która wie, jak bezpiecznie dostać się do żył, najczęściej w rozdzielnicy lub skrzynce ogrodowej, a nie w gnieździe.

Przewody w altanie i na ścianie budynku gospodarczego

W drewnianej altanie lub domku na narzędzia instalację prowadzi się zwykle po wierzchu, bo nie ma w czym kuć bruzd. Przewody układa się w osłonach, które chronią je przed uszkodzeniem i promieniowaniem słonecznym, a drewno przed bezpośrednim kontaktem z przewodem. Wiele osób wpisuje w wyszukiwarkę po prostu korytko plastikowe, ale na zewnątrz i w nieogrzewanej altanie trzeba zwrócić uwagę, czy tworzywo jest odporne na promieniowanie UV i niskie temperatury, bo zwykły kanał do wnętrz po kilku sezonach na słońcu kruszeje.

Kanały mocuje się do konstrukcji tak, żeby woda deszczowa nie spływała po nich do puszek. Wejścia przewodów do puszek wykonuje się od dołu, a przy każdej skrzynce zostawia niewielką pętlę, z której woda skapuje, zanim dojdzie do osprzętu. Oprawy i gniazda dobiera się o stopniu ochrony przeznaczonym do pracy na zewnątrz.

Połączenia, które przetrwają kilka zim

Najsłabszym miejscem instalacji ogrodowej są połączenia przewodów. Skręcone i owinięte taśmą żyły w puszce przy lampie ogrodowej przez rok mogą działać bez zarzutu, a potem utleniają się, luzują i zaczynają grzać albo przerywać. Przy połączeniach w puszkach dobrze sprawdzają się złączki skręcane ze sprężyną dociskową, które zakręca się na końcach żył, albo złączki zaciskowe. Złączkę dobiera się do liczby i przekroju łączonych przewodów, a w miejscach narażonych na wilgoć umieszcza w puszce hermetycznej lub stosuje wersję wypełnioną żelem.

Jeśli przewód w ziemi trzeba połączyć, stosuje się mufę kablową przeznaczoną do kabli ziemnych, a nie zwykłą złączkę w taśmie. Każde połączenie, które ma przetrwać zimę w ziemi lub na zewnątrz, powinno być wykonane tak, żeby dało się je skontrolować albo, w przypadku muf, żeby było trwale szczelne.

Zimowanie instalacji ogrodowej

Przed pierwszymi przymrozkami warto przejść po ogrodzie z krótką listą zadań:

• wyjąć pompę z płytkiego oczka, oczyścić ją i przechować w miejscu, gdzie nie zamarznie,
• odłączyć i osuszyć przedłużacze oraz skrzynki, z których zimą nikt nie korzysta,
• sprawdzić pokrywy puszek i dławnice, czy nie popękały od słońca,
• nacisnąć przycisk testowy wyłącznika różnicowoprądowego obwodu ogrodowego.

Rozbudowę instalacji ogrodowej, szczególnie układanie kabla w ziemi i podłączenie w rozdzielnicy, zleca się elektrykowi z uprawnieniami. Kable ziemne, osłony, puszki i mierniki instalatorzy kupują w hurtowniach elektrotechnicznych, a w oddziałach Onninen można skonsultować dobór osprzętu do pracy na zewnątrz.

Ogród z dobrze zabezpieczoną instalacją przezimuje bez kłopotów, a wiosną pompa i oświetlenie ruszą od razu. Dane techniczne mierników, kanałów i złączek oraz ich dostępność sprawdzisz na www.onninen.pl